Văn hóa Việt Nam chúng ta được kế thừa kho tàng lớn

08/01/2014

Năm 2002, UNESCO đã đưa ra định nghĩa về văn hóa : Văn hóa nên được đề cập đến như là một tập hợp của những đặc trưng về tâm hồn, vật chất, tri thức và xúc cảm của một xã hội hay một nhóm người trong xã hội và nó chứa đựng, ngoài văn học và nghệ thuật, cả cách sống, phương thức chung sống, hệ thống giá trị, truyền thống và đức tin.

Chúng ta đã được thừa hưởng một kho tàng đồ sộ về văn hóa với nhiều thể loại: Từ truyện dân gian cổ tich, truyền thuyết, câu đố, ca dao, tục ngữ, các làn điệu ca nhạc, múa, hát các loại nhạc cụ do chính chúng ta sáng tạo ra. Có những loại hình văn hóa nổi tiếng được Unesco phong tặng văn hóa phi vật thể của nhân loại như: Nhã nhạc Cung đình Huế, Quan họ Bắc Ninh, Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, Ca trù, các để cử mới như Hát then, Múa rối nước, Hát ả đào....

Nhưng việc gìn giữ và phát huy kho tàng văn hóa này đang gặp muôn vàn khó khăn, do chúng ta đã không có một kế hoạch một con đường sáng sủa rõ ràng nào. Trước đây nhiều phóng sự đã kể về các nghệ nhân quan họ Bắc Ninh, phần nhiều tuổi đã già mà lớp người như họ để có môi trường hun đúc nên phải mất thời gian lâu dài mới tạo nên được con người nghệ thuật như vậy, đó là vốn quý nhưng lại không được gìn giữ và nhân lên. Đến khi họ về trời chúng ta sẽ mai một mất.
Chúng ta cũng không đầu tư công phu vào tái tạo lưu trữ và giới thiệu kho tàng văn hóa của chúng ta theo phương pháp hiện đại mà thế giới đang thực hiện (Có thể tham khảo mô hình http://vhv.vn/ ). Chúng ta chưa xây dựng được một kho cơ sở dữ liệu về văn hóa và chia sẻ kho dữ liệu này đến tất cả những người quan tâm, giới yêu văn hóa, giới nghiên cứu ...  Rất đáng tiếc chúng ta không có phương pháp để lưu trữ lâu dài và đăng ký quảng bá các giá trị văn hóa này với công nghệ như hiện nay.
Toàn cầu hóa là một thách thức về khai thông văn hóa, có thể kể hai câu chuyện điển hình về việc nước ngoài đã học và khai thác văn hóa Việt Nam.

- Câu chuyện về bài hát Lý ngựa ô và điệu nhảy Giangnam style Kpop hình ảnh gõ roi ngựa đã được sử dụng tinh tế giống của Lý ngựa ô, rõ ràng trong môi trường toàn cầu hóa nếu chúng ta không đăng ký bản quyền văn hóa tất cả tri thức văn hóa sẽ đều được sử dụng sáng tạo chung cho nhân loại. Chúng ta đã bị đào mất mỏ văn hóa.
- Chuyện cổ tích Tấm Cám của chúng ta với Cô bé lọ lem trong truyện cổ Grim cũng tương tự, rõ ràng hai tình tiết cốt chuyện này giống hệt nhau, Truyện cổ Grim được các nhà kể chuyện sưu tập, những người sưu tập chuyên nghiệp này có thể đi khắp nơi vừa kể chuyện kiếm sống vừa đi sưu tầm các câu chuyện lý thú kỳ lạ. Ở thế kỷ 17 họ đã đưa ra câu chuyện Cô bé lọ lem. Chuyện Cô bé lọ lem cốt chuyện đơn giản hơn đã đưa hình ảnh nàng Cinderella đã trở thành biểu tượng của văn hóa thế giới chứ không phải cô Tấm, chuyện Tấm cám của chúng ta phức tạp hơn rất nhiều, vừa rồi đoạn sau của chuyện Tấm trả thù Cám nhiều nhà văn hóa đề nghị cắt bỏ nhưng nhiều người bảo vệ nói giữ nguyên tác vì nó chứa cả một giai đoạn lịch sử xã hội của thời kỳ làng xã và nó có ý nghĩa riêng của nó. Nhưng cuối cùng không phải chúng ta khai thác lại cốt chuyện mà đã bị xuất khẩu sang nước ngoài chế tác lại như vậy. 
Có thể thấy chính các nhà văn hóa thế giới đã khai thác văn hóa Việt Nam. Họ có thể hiểu kho tàng văn hóa của chúng ta hơn chính chúng ta. Đây là một thực tế khác đáng suy nghĩ.

Các truyện nổi tiếng khác như Truyền thuyết thánh gióng, Truyền thuyết Hồ gươm có sự minh triết hiếm thấy trên thế giới. Tinh thần chống giặc ngoại xâm đứa trẻ lên ba đã đòi đi đánh giặc cứu nước, cậu bé vươn vai thành người khổng lồ một biểu tượng anh hùng kỳ vĩ như tinh thần bất khuất của người Việt Nam. Sau khi đánh tan giặc cứu nước Thánh gióng quay về trời chứ không về nhận bổng lộc và quan chức. Chúng ta cũng được biết chính đức thánh Trần, Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn sau khi thắng giặc 3 lần cũng lui về ở ẩn giống như đức Thánh Gióng trong truyền thuyết ở đây giữa thực với truyền thuyết có khoảng cách không xa lắm. Truyện Vua Lê trả gươm cho rùa thần để chấm dứt chiến tranh cũng bao hàm tư tưởng nhân văn yêu nước tốt đẹp của cha ông ta.

Tất cả những điều trên đều có trong kho tàng văn hóa của chúng ta và thuộc sở hữu quốc gia, thời đại của toàn cầu hóa chúng ta lại càng thấy những sáng tạo văn hóa này rất độc đáo và có giá trị. Rất mong muốn được thấy thật nhiều những công trình kết tinh văn hóa Việt Nam trong các thể loại văn hóa mới, kho tàng văn hóa lớn của chúng ta được quảng bá rộng dãi trong du lịch văn hóa mang đến hình ảnh Việt Nam tươi đẹp và đậm đà bản sắc văn hóa ra thế giới.

Sản phẩm
Quảng cáo
  • qc3
    qc3