Lý Quang Diệu nói về Trung Quốc, Hoa Kỳ và thế giới hiện đại

24/06/2014

Một số trích đoạn:

 

* Các nhà lãnh đạo TrungQuốc có nghiêm túc trong chuyện thay thế Hoa Kỳ trở thành cường quốc số 1 ởchâu Á hay không? Hay trên toàn thế giới?

- Lý Quang Diệu: Dĩ nhiên rồi. Tại sao lại khôngchứ? Họ đã biến cải một xã hội nghèo nàn bằng một phép màu kinh tế để giờ đâytrở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới - và đang trên đường, như dự đoáncủa Goldman Sachs (tập đoàn tài chính hàng đầu thế giới), trở thành nền kinh tếlớn nhất thế giới trong vòng 20 năm tới. 

Họ bám sát vị trí dẫn đầu của Mỹ trong việc đưangười vào vũ trụ và bắn hạ các vệ tinh bằng tên lửa. Họ sở hữu một nền văn hóa4.000 năm với một dân số 1,3 tỉ người, rất nhiều người trong số đó là những tàinăng lớn - một nguồn lực dồi dào và rất giỏi để khai thác. Làm sao họ lại khôngthể có tham vọng trở thành số 1 ở châu Á, và sớm muộn cũng là trên thế giới,được cơ chứ?

Hiện nay, Trung Quốc là nước đang phát triểnnhanh nhất thế giới, tăng trưởng với tốc độ không thể hình dung nổi nếu cáchđây 50 năm, một quá trình biến đổi ngoạn mục mà không ai dự đoán được... NgườiTrung Quốc đặt ra những mong muốn và kỳ vọng của họ. Mọi người Trung Quốc đềumuốn một đất nước Trung Quốc giàu mạnh, một quốc gia thịnh vượng, phát triển vàgiỏi mặt công nghệ như Mỹ, châu Âu và Nhật Bản. Sự thức tỉnh lại ý thức về vậnmệnh này chính là một sức mạnh khó cưỡng.

 

Người Trung Quốc muốn chia sẻ thế kỷ này ngang bằng với người Mỹ.

Ý định của Trung Quốc là trở thành cường quốclớn nhất thế giới. Các chính sách của mọi chính phủ đối với Trung Quốc, đặcbiệt các nước láng giềng, đều phải tính đến vấn đề này. Các chính phủ ấy phảixác định lại vị thế của chính họ bởi vì họ biết rằng sẽ có nhiều hậu quả nếu họngăn trở Trung Quốc khi lợi ích cốt lõi của quốc gia đó bị đe dọa. Trung Quốccó thể áp đặt trừng phạt kinh tế chỉ bằng cách không cho tiếp cận thị trường1,3 tỷ dân có thu nhập và sức mua ngày càng tăng lên của mình.

Khác với các quốc gia đang trỗi dậy khác, TrungQuốc muốn được là Trung Quốc và được nhìn nhận như vậy, chứ không phải chỉ làthành viên danh dự của phương Tây.

* Chiến lược của Trung Quốc để trở thành số 1 là gì?

- Người Trung Quốc quyết định rằng chiến lượctốt nhất của họ là xây dựng một tương lai hùng mạnh và thịnh vượng, và sử dụngđội ngũ lao động đông đảo có học vấn và kỹ năng ngày càng cao để đẩy mạnhthương mại và kiến tạo tất cả những thứ khác. Họ sẽ tránh bất kỳ hành động nàolàm ảnh hưởng đến mối quan hệ với Hoa Kỳ. Việc thách thức một cường quốc mạnhhơn và ưu việt hơn về công nghệ như Hoa Kỳ sẽ làm hỏng “sự trỗi dậy hòa bình”của họ.

Trung Quốc đang theo đuổi một cách tiếp cận phùhợp với những ý tưởng trong bộ phim truyền hình Sự trỗi dậy của các cường quốc”(The Rise of Great Powers) do Đảng sản xuất để định hình cho quá trình thảoluận về vấn đề trên trong giới tinh hoa Trung Quốc. Sai lầm của Đức và Nhật Bảnlà ở chỗ hai nước này tìm cách thách thức trật tự hiện tại. Người Trung Quốckhông ngu ngốc, họ tránh sai lầm này…

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), không phải GDPbình quân đầu người, chính là điều có ý nghĩa về mặt sức mạnh…

Trung Quốc sẽ không sớm đạt tới đẳng cấp của Mỹvề mặt năng lực quân sự, nhưng lại đang nhanh chóng phát triển các phương tiệnkhông tương ứng để thách thức sức mạnh quân sự của Hoa Kỳ. Trung Quốc hiểu rằngsự tăng trưởng của mình tùy thuộc vào hàng nhập khẩu, bao gồm cả năng lượng, nguyênliệu thô và lương thực…

Trung Quốc cũng cần những tuyến đường biển mở.Bắc Kinh rất lo lắng về sự lệ thuộc của mình vào eo biển Malacca và đang nỗ lựcchấm dứt sự lệ thuộc này.

Người Trung Quốc tính toán rằng họ cần 30 đến40, có lẽ là 50 năm hòa bình và yên ổn để bắt kịp, xây dựng hệ thống của họ,thay đổi nó từ hệ thống cộng sản chủ nghĩa thành hệ thống thị trường. Họ phảitránh những sai lầm mà Đức và Nhật Bản đã mắc phải. Sự cạnh tranh quyền lực,ảnh hưởng và các nguồn tài nguyên của những nước này đã dẫn tới hai cuộc chiếntranh khủng khiếp ở thế kỷ trước…

Sai lầm của người Nga là đầu tư quá nhiều chochi tiêu quân sự và quá ít cho công nghệ dân sự. Cho nên nền kinh tế của họ sụpđổ. Tôi tin giới lãnh đạo Trung Quốc đã học được rằng nếu anh cạnh tranh với Mỹbằng vũ khí, anh sẽ thua. Anh sẽ tự phá sản. Cho nên, để tránh điều này, hãycúi đầu và mỉm cười, trong 40 hoặc 50 năm.

Để cạnh tranh được, Trung Quốc tập trung vàogiáo dục thế hệ trẻ, lựa chọn những người giỏi nhất trường vào khoa học và côngnghệ, tiếp theo là kinh tế, quản trị kinh doanh và tiếng Anh.



* Liệu có phải Hoa Kỳ đang trong giai đoạn thoái trào?

- Hoàn toàn không. Hoa Kỳ đang trải qua một giaiđoạn gập ghềnh với những khoản nợ và thâm hụt, nhưng tôi tin chắc rằng Hoa Kỳsẽ không bị tụt hạng xuống vị trí thứ hai.

Về mặt lịch sử, Hoa Kỳ đã chứng tỏ được khả năngđổi mới và tồn tại rất mạnh mẽ. Sức mạnh của nước Mỹ không phải chỉ có lối tưduy đã thành nếp mà là ở khả năng bao quát, sáng tạo và thực tiễn; sự đa dạngcủa những trung tâm xuất sắc có khả năng cạnh tranh trong việc phát minh vàtiếp nhận những ý tưởng và công nghệ mới; một xã hội thu hút được nhân tài từkhắp nơi trên thế giới và đồng hóa họ thành người Mỹ một cách dễ dàng; và mộtngôn ngữ tương thích với một hệ thống mở và rõ ràng là ngôn ngữ chung của giớilãnh đạo về khoa học, công nghệ, sáng chế, kinh doanh, giáo dục, ngoại giao, vàcả những người vươn lên vị trí đứng đầu trong xã hội của họ trên toàn thế giới.

Mặc dù hiện nước Mỹ đang đối mặt với giai đoạnvô cùng khó khăn về kinh tế, nhưng sức sáng tạo, khả năng mau phục hồi và tinhthần đổi mới của nước Mỹ sẽ cho phép họ đương đầu được với những vấn đề cốt lõicủa mình, vượt qua chúng và lấy lại khả năng cạnh tranh.

Trong hai hoặc ba thập kỷ tới, Mỹ sẽ vẫn là siêucường duy nhất. Hoa Kỳ là quốc gia năng động về kinh tế và mạnh về quân sự nhấttrên thế giới. Nước này chính là động lực cho tăng trưởng toàn cầu thông qua sựcải cách, năng suất và sức tiêu thụ của mình.

Hiện nay và trong vài thập niên tới, chính HoaKỳ sẽ giữ vai trò nổi bật trong việc định ra những quy tắc của cuộc chơi. Khôngcó vấn đề lớn gì liên quan đến hòa bình và ổn định của quốc tế lại có thể giảiquyết được mà không có vai trò lãnh đạo của Hoa Kỳ, và không một quốc gia haynhóm nào có thể thay thế Mỹ làm cường quốc toàn cầu.

Phản ứng của Hoa Kỳ trước các vụ tấn công khủngbố ngày 11/9 đã chứng tỏ sự xuất chúng của nước Mỹ. Cú sốc đó đã làm thay đổithái độ của người Mỹ về cách thức giải quyết những mối đe dọa khủng bố nhằm vàoxã hội của họ. Washington không hề do dự sử dụng sức mạnh khổng lồ của mình đểthay đổi những quy tắc của cuộc chơi nhằm săn lùng và tiêu diệt những kẻ khủngbố và những kẻ bảo trợ cho chúng.

Trong vài thập kỷ tới, Hoa Kỳ sẽ là một đế chếthực sự. Cho dù bạn là người Phi, Nam Mỹ, Ấn Độ, Philiipines, Trung Quốc hayTriều Tiên thì người Mỹ đều để bạn làm việc cho họ ngay tại Mỹ và trong các tậpđoàn đa quốc gia của họ ở nước ngoài… Trong suốt tiến trình lịch sử, tất cả cácđế chế thành công đều biết đón nhận và dung nạp vào dân tộc mình những chủngtộc, ngôn ngữ, tôn giáo và nền văn hóa khác.

Trong 10, 15, 20 năm tới, Hoa Kỳ sẽ vẫn là nềnkinh tế đổi mới và mạnh dạn nhất nhờ công nghệ hiện đại của họ, cả trong cáclĩnh vực dân sự và quân sự… Mỹ sẽ dần đánh mất điều đó trong 30, 40, 50 năm nữatrừ phi Mỹ có thể tiếp tục thu hút nhân tài, và đó chính là cuộc đấu cuối cùng,bởi vì Trung Quốc và các nước khác đều đang tiếp nhận phần nào những gì Mỹ đãlàm được để thích ứng với hoàn cảnh của họ, và họ cũng sẽ tìm kiếm những ngườitài và xây dựng nền kinh tế mạnh bạo, sáng tạo của riêng họ. Và cuối cùng, lúcnày chính là kỷ nguyên không thể dùng các cuộc đấu quân sự giữa các nước lớnđược nữa, bởi vì bạn sẽ hủy diệt lẫn nhau, mà cần có các cuộc đấu kinh tế vàcông nghệ giữa các cường quốc.



* Nền quản trị hiệu quả có cần “người giám hộ” không?

- Với Singapore, thách thức cơ bản vẫn chưa thayđổi: trừ phi chúng tôi liên tục có rất nhiều người có năng lực cao để đảm nhậncương vị Thủ tướng và Bộ trưởng, nếu không điểm đỏ nhỏ bé Singapore sẽ trởthành một chấm đen tí xíu…

Để tìm được những con người có năng lực, tậntụy, chính trực và sẵn sàng cống hiến giai đoạn sung sức nhất của mình, và dámvượt qua quá trình bầu cử đầy rủi ro, chúng tôi không thể trả lương thấp chocác vị Bộ trưởng và nói rằng phần thưởng duy nhất của họ chính là sự đóng gópcủa họ cho lợi ích chung được.

Chúng tôi không đưa Singapore từ thế giới thứ balên thế giới thứ nhất bằng việc săn lùng những vị bộ trưởng sẵn sàng hy sinhtương lai con cái của mình khi phải gánh vác nhiệm vụ phục vụ công chúng. Chúngtôi có một quá trình rất thực dụng, không đòi hỏi người có năng lực phải từ bỏquá nhiều vì cộng đồng. Chúng tôi không hạ thấp Singapore xuống thành một quốcgia bình thường khác ở thế giới thứ ba bằng việc né tránh vấn đề trả công chocác bộ trưởng với mức lương cạnh tranh.

Người ta nói con người nghĩ cho bản thân? Nóimột cách trung thực thì bạn có tin rằng một gã không học hết tiểu học lại biếtrõ kết quả lựa chọn của mình khi gã trả lời theo bản năng câu hỏi về ngôn ngữ,văn hóa và tôn giáo không? Nhưng chúng tôi thì biết kết quả. Chúng tôi sẽ chếtđói, chúng tôi sẽ bị xung đột sắc tộc. Chúng tôi sẽ tan rã.

Để có một chính phủ tốt, bạn phải có những conngười giỏi trong chính phủ. Suốt 40 năm qua, tôi đã quan sát thấy rằng ngay cảvới một hệ thống chính phủ kém nhưng có những con người giỏi giang thì ngườidân vẫn có một chính phủ tạm ổn với mức tiến bộ kha khá. Mặt khác, tôi đã thấynhiều hệ thống chính quyền lý tưởng bị thất bại.

Hai nước Anh và Pháp đã viết hơn 80 bản hiếnpháp cho các thuộc địa khác nhau của mình. Chẳng có gì sai với các bản hiếnpháp, các thiết chế, vấn đề chi tiêu và các cán cân cả. Thế nhưng xã hội lạikhông có những nhà lãnh đạo vận hành được các thiết chế đó, và cũng không cónhững con người tôn trọng các thiết chế đó… Các nhà lãnh đạo thừa kế những bảnhiến pháp này không đủ khả năng đảm đương công việc, và đất nước của họ thấtbại, và hệ thống của họ sụp đổ trong cảnh bạo loạn, đảo chính và cách mạng.

Nếu một dân tộc đánh mất hẳn niềm tin vào cácthiết chế dân chủ của mình bởi vì họ không tìm thấy người đủ năng lực điều hànhhọ, cho dù hệ thống đó rất tốt, thì dân tộc đó sẽ suy tàn. Cuối cùng, chínhngười dân mới vận hành hệ thống để cho nó đi vào cuộc sống.

Rất cần thiết phải bồi dưỡng một thế hệ ở trênđỉnh của xã hội, sao cho thế hệ ấy có đủ phẩm chất cần thiết để dẫn dắt và đemlại cho người dân cảm hứng và động lực để đi tới thành công. Nói tóm lại, chínhlà tầng lớp tinh hoa… Tất cả những người có tiềm năng phát triển rực rỡ phảiđược như vậy. Đó chính là mũi nhọn trong xã hội, những con người để gửi gắm tốcđộ tiến bộ của chúng ta.

… Không có cách nào để vận hành một đất nước tốthơn là dùng người giỏi nhất cho công việc khó khăn nhất.



* Nền văn hóa Ấn Độ tạo ra những hạn chế gì cho triển vọng lâu dài của họ?

- Ấn Độ không phải là một quốc gia thực sự. Thayvào đó, đây là 32 quốc gia riêng rẽ có vẻ như được sắp xếp dọc tuyến đường sắtcủa người Anh. Người Anh đến, chinh phạt, thiết lập chế độ cai trị (Raj) ở đây,hợp nhất sự cai trị của họ một mớ hỗn độn gồm 175 thành bang do các ông hoàngcai trị, và cai quản họ bằng 1.000 người Anh và vài vạn người Ấn Độ được nuôidạy để hành xử giống như người Anh.

Tôi phản đối một xã hội không có ý thức phát huytối đa để vươn lên hàng đầu. Tôi phản đối một xã hội phong kiến trong đó việcbạn chào đời đã quyết định địa vị của bạn trong một trật tự tôn ti có sẵn. Mộtví dụ cho mô hình xã hội đó chính là hệ thống đẳng cấp ở Ấn Độ.

Ấn Độ là một nền văn minh lâu đời. Nehru vàGandhi có cơ hội làm cho Ấn Độ những gì tôi đã làm cho Singapore do uy tín rấtlớn của họ, nhưng họ không thể phá bỏ nổi hệ thống đẳng cấp. Họ không thể phábỏ được những thói quen.

Hãy thử xem ngành công nghiệp xây dựng ở Ấn Độvà Trung Quốc, bạn sẽ thấy sự khác biệt giữa một bên là hoàn thiện mọi thứ cònbên kia là chẳng hoàn thành gì cả, mà chỉ nói…

Một phần lý do là Ấn Độ là một quốc gia đa dạng– đó không phải là một dân tộc, mà là 32 dân tộc khác nhau nói 330 phương ngữkhác nhau… Tầng lớp trên ở Ấn Độ cũng ngang bằng với bất kỳ nơi nào trên thếgiới. Những trí thức Bàlamôn, vốn là con cái của các tu sĩ, thông minh và khônngoan chẳng khác gì bất kỳ ai bạn thấy trên thế giới, nhưng họ vấp phải nhữngchướng ngại như nhau. Và cũng vì, trong hệ thống đẳng cấp của họ, nếu bạn là mộtngười Bàlamôn và bạn kết hôn với một người không phải Bàlamôn, đẳng cấp của bạnsẽ bị tụt xuống, cho nên yếu tố di truyền của bạn bị đông cứng trong một đẳngcấp nhất định.

Một công chức trung bình ở Ấn Độ vẫn xem mình cơbản là một quan chức chứ không phải người phục vụ. Một quan chức trung bình ởẤn Độ không chịu chấp nhận rằng việc trục lợi và làm giàu là sai trái. Quanchức trung bình ở Ấn Độ không mấy tin tưởng vào cộng đồng kinh doanh của Ấn Độ.Họ xem những doanh nhân Ấn Độ như là những kẻ cơ hội chỉ biết vơ vét tiền vàkhông đem lại sự phồn thịnh cho đất nước, và càng tệ hơn nếu những doanh nhânđó là người nước ngoài.


* Đâu là những bài học cần lĩnh hội từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu?

- Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu có nguyênnhân do những dư thừa của hệ thống các quy định tự do và niềm tin cho rằng mộtthị trường hoàn toàn tự do sẽ cho phép cải tiến mạnh mẽ và phân bổ vốn chonhững doanh nghiệp có lãi nhất với lợi nhuận cao nhất. 

Một khi Giám đốc Cục Dự trữ liên bang quyết địnhkhông cần phải điều tiết các yếu tố phát sinh và giám sát chúng thì ngòi nổ đãđược châm. Một khi bạn thấy rằng bạn có thể trộn lẫn rất nhiều tài sản tốt vàxấu thành một mớ và chuyển rủi ro của mình vòng quanh châu Âu và những khu vựckhác của thế giới thì bạn sẽ bắt đầu thứ gì đó giống như mô hình Ponzi (trò vaytiền của người này để trả nợ người khác) vốn tất yếu phải đi đến kết cục vàomột thời điểm nào đó…

Công việc kinh doanh của một người trong mộtthiết chế tài chính là tạo ra lợi nhuận lớn nhất cho chính mình, cho nên việcđổ lỗi cho các chủ ngân hàng và những người tìm kiếm lợi nhuận chẳng có ý nghĩagì cả. Bạn cho phép có những quy định này và họ hoạt động theo đúng những quyđịnh ấy.

Trước khi có cuộc khủng hoảng kinh tế hiện tại,thế giới không phản bác quan điểm đồng thuận của Washington cho rằng mô hìnhkinh tế Anglo-Saxon là hiệu quả nhất để phân bổ các nguồn lực tài chính nhằmtạo ra lợi nhuận cao nhất. Tuy nhiên, mô hình thị trường Hoa Kỳ không còn đượcxem là lý tưởng nữa. Trung Quốc tự tin rằng tốt hơn là chính phủ nên nắm quyềnkiểm soát và quản lý nền kinh tế của mình. Trung Quốc giờ đây cũng sẽ chậm lạitrong việc mở cửa các thị trường vốn đã bị đóng của mình để tránh những dòngngoại hối đầu cơ quá lớn chảy vào và chảy ra.

Chỉ có những quốc gia lục địa lớn với dân sốđông đảo như Trung Quốc và Ấn Độ mới có thể xốc dậy sức tiêu thụ nội địa củamình để tránh bị ảnh hưởng quá nhiều bởi tình trạng suy thoái kinh tế hiện tại.



* Các cá nhân, công ty và quốc gia phải làm gì để thành công trong một thế giới toàn cầu hóa?

- Tại hội nghị CEO toàn cầu của Forbes về doanhnghiệp, công nghệ và lãnh đạo kinh doanh trong thế kỷ 21, tôi từng tự hỏi mìnhkhác biệt giữa các nhân tố này trong quá khứ và ở hiện tại là gì.

Những gì đã thay đổi, và thay đổi vượt xa nhữnggì ta nhận ra, chính là công nghệ. Công nghệ đòi hỏi các doanh nhân và lãnh đạocông ty phải nghĩ và hành động mang tính toàn cầu. Họ không thể né tránh việchợp tác hoặc cạnh tranh với nhau ở tầm quốc tế.

Thách thức lớn hiện nay là điều chỉnh theo sựthay đổi mang tính kiến tạo trong cán cân kinh tế toàn cầu. Sẽ có một sự biếncải mạnh mẽ trong vài thập kỷ tới khi Trung Quốc cạnh tranh được đầy đủ trongnền kinh tế thế giới với tư cách một thành viên của WTO. Và Ấn Độ sẽ không chịuđứng ngoài.

Con đường đi tới của chúng ta là nâng cấp trìnhđộ giáo dục, kỹ năng, kiến thức và công nghệ của mình. Học tập suốt đời là điềutất cả mọi người phải làm trong nền kinh tế tri thức này, với công nghệ đangthay đổi một cách mau lẹ. Những người không được giáo dục kỹ càng và không thểđào tạo lại để giỏi về máy tính, hoặc học những kỹ năng mới và tiếp thu kiếnthức mới sau mỗi chu kỳ 5 đến 10 năm sẽ thấy rất khó kiếm được việc làm trongcác nhà máy, bởi vì những nhà máy như vậy sẽ không mang lại lợi nhuận ởSingapore.

Để thành công, Singapore phải là một trung tâmtoàn cầu, có khả năng thu hút, giữ chân và tiếp nhận nhân tài từ khắp nơi trênthế giới. Chúng tôi không thể cầm chân những công ty lớn ở bên ngoài liên minhtại địa phương. Cho dù chúng tôi có thích hay không thì họ vẫn cứ thâm nhập vàokhu vực. Lựa chọn rất đơn giản. Hoặc chúng tôi có một hãng hàng không hạngnhất, một hãng vận tải biển hạng nhất và một ngân hàng hạng nhất, hoặc chúngtôi đi xuống.

Một trong những việc chúng tôi làm trong nhữngnăm trước là khuấy động trào lưu ở thế giới thứ ba bằng cách mời các tập đoànđa quốc gia, và chúng tôi đã thành công. Giờ đây, chúng tôi phải khuấy độngtrào lưu ở thế giới thứ ba theo hướng dân tộc chủ nghĩa. Chúng tôi phải có tầmnhìn và thói quen quốc tế. Nhân tài của chúng tôi phải được bồi dưỡng để theokịp với những tiêu chuẩn của thế giới bằng việc tiếp xúc và tương tác với nhữngngười nước ngoài giống họ. Một số người giỏi nhất của chúng tôi đã bị các tậpđoàn hàng đầu của Mỹ thu hút mất. Đây chính là một phần của thị trường toàncầu.

Trong một kỷ nguyên của những thay đổi công nghệnhanh chóng, người Mỹ đã cho thấy rằng các quốc gia với số lượng khởi nghiệpđông nhất, đặc biệt trong ngành công nghệ thông tin, vốn luôn thử thách nguồnvốn của các nhà tư bản, sẽ thắng trong giai đoạn tiếp theo này… Nhật Bản, HànQuốc và các nước Đông Á khác phải chấp nhận một số thay đổi văn hóa cơ bản đểcạnh tranh trong một thị trường toàn cầu hóa. Những dân tộc mà văn hóa giúp họhấp thu người tài từ các nền văn hóa khác để trở thành một phần văn hóa doanhnghiệp mới sẽ có lợi thế.

Nhật Bản và vùng Đông Á là những xã hội gắn bóvới nhau và vị chủng. Họ không dễ đón nhận người nước ngoài vào xã hội củamình. Chắc chắn đã phải có một thay đổi căn bản trong quan điểm văn hóa trướckhi Nhật Bản và các nước Đông Á khác có thể cạnh tranh với Mỹ, quốc gia nhờ cólịch sử khác biệt nên rất dễ đón nhận người của các nền văn hóa và tôn giáokhác vào đội ngũ doanh nghiệp của mình.

Cách mạng số hóa và sự hội tụ của thông tin liênlạc, máy tính và truyền thông đòi hỏi chúng ta nhiều hơn là chỉ thuần túy saochép những cải tiến phần mềm của các nước phát triển. Thế hệ trẻ mạnh dạn củachúng ta phải có không gian và tầm vóc để tạo ra những lĩnh vực kinh doanh choriêng họ.

Chính phủ phải tạo điều kiện cho các quỹ vốn đầutư mạo hiểm. Chúng tôi đã đi theo một cách tiếp cận an toàn. Giờ đây, giới trẻtài năng của chúng tôi phải không cần đến một mạng lưới an toàn khi họ tự mìnhđi tới. Nhiều người sẽ vấp ngã, nhưng họ phải tự đứng dậy và tiếp tục cố gắng.

Quá trình mở cửa này có thể làm cho xã hội củachúng tôi thêm phóng túng. Thách thức khốc liệt nhất sẽ là bảo vệ được nhữnggiá trị chúng tôi yêu mến. Nếu bạn muốn phát triển trong thế giới hiện đại, bạnkhông được phép sợ hãi.

Công nghệ và toàn cầu hóa tạo ra một sân chơibằng phẳng hơn. Vì hàng hóa và dịch vụ có thể được sản xuất hoặc chế tạo ở bấtkỳ đâu nên điều này làm giảm những lợi thế cạnh tranh truyền thống của vị tríđịa lý, khí hậu và tài nguyên thiên nhiên. Tất cả các quốc gia có thể khai tháccông nghệ thông tin, giao thông đường không và gia nhập cộng đồng thương mạitoàn cầu về hàng hóa và dịch vụ. Điều đó giúp lấp đầy khoảng cách giữa các nướccó lợi thế và các nước kém lợi thế.

Nhưng một nhân tố “X” vẫn là một biến số quantrọng, đặc biệt cho các nước đang phát triển: đó là vai trò lãnh đạo có đạo đức. Một chính phủ trong sạch, hiệu quả, duy lý và có khả năng dự báo chính làmột lợi thế cạnh tranh.


* Các giá trị đóng vai trò gì trong việc thúc đẩy tăng trưởng và cạnh tranh?

- Bên cạnh những thước đo kinh tế tiêu chuẩn vềnăng suất và sức cạnh tranh, còn có những nhân tố vô hình như văn hóa, tôngiáo, và những đặc điểm sắc tộc và đặc tính quốc gia khác ảnh hưởng đến kếtquả…

Để có một nền kinh tế hiện đại thành công, tấtcả dân số phải được giáo dục. Chính sức sáng tạo của giới lãnh đạo, thái độ sẵnlòng học hỏi từ kinh nghiệm ở đâu đó, triển khai những ý tưởng mới nhanh chóngvà quyết đoán thông qua một hệ thống dịch vụ công hiệu quả, và thuyết phục đasố người dân rằng rất đáng tiến hành những cải cách mạnh mẽ, mới quyết định sựphát triển và tiến bộ của một quốc gia.

Tinh thần đổi mới và doanh nghiệp còn quan trọnghơn cả khả năng công nghệ. Trong một thời đại của những thay đổi công nghệ đángkinh ngạc, thì chính những cá nhân kinh doanh luôn sẵn sàng nắm bắt lấy các cơhội mới, những người sáng tạo ra các ý tưởng và lĩnh vực kinh doanh mới, mớiluôn vượt lên phía trước. Những doanh nhân bình thường có thể kiếm sống bằngviệc là những người ăn theo giỏi, nhưng những phần thưởng lớn luôn thuộc vềnhững người đổi mới và biết kinh doanh.

Bạn tạo ra các doanh nhân của mình từ đâu? Cóphải từ tầng lớp cao nhất? Ở Singapore rất thiếu những tài năng kinh doanh.Chúng tôi phải bắt đầu thử nghiệm. Những việc dễ - chỉ cần có một bộ óc mớitinh để tiếp nhận kiến thức và đào tạo được - chúng tôi đã làm rồi. Giờ đếnphần khó khăn. Để làm cho những bộ óc có học thức và giỏi tính toán trở nêncách tân hơn, năng suất hơn, quả thật không dễ. Nó đòi hỏi phải thay đổi nếpnghĩ, đòi hỏi có một tập hợp những giá trị khác hẳn.

Những thói quen đem lại năng suất cao ở đội ngũnhân công chính là kết quả của những giá trị được cấy sâu vào họ ở nhà, ởtrường học và ở nơi làm việc. Những giá trị này phải được củng cố qua thái độcủa xã hội. Một khi đã hình thành, giống như một ngôn ngữ mà xã hội sử dụng,các thói quen có xu hướng trở thành một chu kỳ tự tái tạo, tự duy trì…

Tôi rất ngạc nhiên khi thấy rằng 55% lực lượngnhân công của chúng tôi vẫn thừa nhận rằng họ sợ bị các đồng nghiệp ghét bỏ vìlàm việc tốt. Chừng nào thái độ này còn tồn tại thì sẽ không thể khuyến khíchđược thành tích cao do những tiêu chuẩn còn thịnh hành của những nhân công kémcỏi. Những nhân công giỏi hơn sẽ ngại trở thành những đầu tàu. Thái độ này rấttiêu cực.

Người Singapore phải hiểu rằng lợi ích nhóm củahọ sẽ tăng lên nếu từng người lao động cố gắng đạt được thành tích cao nhất, vàdo đó khích lệ đồng nghiệp làm tốt hơn nữa, qua chính tấm gương là mình. Khôngcó cách nào tốt hơn là ví dụ của chính bản thân những người quản lý và nhữnglãnh đạo cấp cơ sở. Những quan niệm lỗi thời rằng người quản lý là những kẻ bóclột nhân công đã không còn phù hợp trong môi trường công nghiệp hiện nay. Lỗithời không kém là những quan điểm quản lý rằng các nhà hoạt động nghiệp đoàn lànhững đối tượng chuyên gây phiền phức. Đây là những nếp nghĩ của quá khứ. Đâylà những khuôn mẫu cần loại bỏ nếu chúng ta định xây dựng mối quan hệ tin tưởngvà hợp tác giữa bộ phận quản lý, nghiệp đoàn và người lao động.

Chúng tôi đã tập trung vào những vấn đề thiếtyếu ở Singapore. Chúng tôi dùng gia đình để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cụthể hóa hoài bão của một người và gia đình anh ta thành kế hoạch. Chẳng hạnchúng tôi tìm cách cải thiện trẻ em thông qua giáo dục. Chính phủ có thể tạo ramột bối cảnh trong đó người dân có thể sống hạnh phúc, thành đạt và thể hiệnbản thân, nhưng cuối cùng chính những gì người dân làm với cuộc sống của họ lạiquyết định thành công hay thất bại về kinh tế.

Chúng tôi đã rất may mắn có được nền tảng vănhóa này gồm niềm tin vào tiết kiệm, làm việc chăm chỉ, đức hiếu thảo và lòngtrung thành trong các đại gia đình, và trên hết, thái độ coi trọng học vấn vàhiếu học.

Dĩ nhiên, có lý do khác nữa cho thành công củachúng tôi. Chúng tôi có thể tạo ra được tăng trưởng kinh tế bởi vì chúng tôitạo điều kiện cho những thay đổi nhất định trong khi đi từ một xã hội nôngnghiệp lên xã hội công nghiệp. Chúng tôi có lợi thế vì biết rõ kết quả cuốicùng sẽ như thế nào nhờ nhìn vào phương Tây và sau đó là Nhật Bản.

Ngôn ngữ và văn hóa đều phải thay đổi để giúpmột dân tộc giải quyết được những vấn đề mới. Trên thực tế, sức mạnh của ngônngữ và văn hóa tùy thuộc vào khả năng linh hoạt của những nhân tố này trongviệc giúp người dân thích ứng với các điều kiện đã thay đổi. 

Chẳng hạn, tiếng Nhật và văn hóa Nhật ở một thếkỷ trước kể từ giai đoạn Phục hưng Minh Trị năm 1868 đã phát triển và thay đổiđáng kể để đáp ứng những nhu cầu mới. Người Nhật thành công trong việc tiếp thukhoa học và công nghệ phương Tây bởi vì họ linh hoạt và thực dụng đối với ngônngữ và văn hóa của mình. Họ vay mượn những ý tưởng và thiết chế phương Tây mớimẻ. Họ giới thiệu nền giáo dục phổ thông, tạo ra hệ thống quốc hội lưỡng viện,đưa ra các bộ luật, và cải tổ quân đội cùng hải quân theo mô hình của Đức và Anh.Họ tự dung nạp các từ ngữ phương Tây, làm gia tăng sức mạnh của tiếng Nhật.


* Nhân công thời nay cần nắm giữ những năng lực cốt lõi gì?

- Không như nhân công ở thời đại máy móc lặp đi lặp lại, nhân công của tương lai phải phụ thuộc nhiều hơn vào kiến thức và kỹ năng của chính mình. Họ phải quản lý được những hệ thống điều khiển của chínhhọ, giám sát bản thân và nhận lấy trách nhiệm tự nâng cấp. Họ phải có tính kỷluật đủ để suy nghĩ độc lập và tìm cách vươn lên mà không cần ai theo sát saulưng.

Nhân công trong nền kinh tế mới không thể hài lòng với việc giải quyết vấn đề và hoàn thiện thêm những điều đã biết. Họ phảimạnh dạn và cải tiến, luôn tìm kiếm những cách thức mới mẻ để làm việc, tạo ragiá trị gia tăng, lợi ích gia tăng.

Ngày nay, vì năng lực trong tiếng Anh không còn là một lợi thế cạnh tranh nữa, nên nhiều quốc gia đang cố gắng dạy trẻ em tiếng Anh.

Nếu ai đó muốn thành công,họ sẽ cần nắm vững tri thức sáng tạo và lao động miệt mài hơn ...

Sản phẩm
Quảng cáo
  • qc3
    qc3